Natuurlijk kankermedicijn

Wetenschappers bereikten onlangs een doorbraak in de ontwikkeling van medicijnen die kankercellen kunnen doden. Ze ontwikkelden een methode waarbij organische verbindingen worden gebruikt die dodelijk zijn voor kankercellen en gezonde lichaamscellen ongedeerd laten. Dit onderzoek biedt nieuwe kansen voor het creëren van nieuwe geneesmiddelen tegen kanker met geen tot minimale bijwerkingen.

Een groep wetenschappers van de Tokyo University of Science, begeleid door professor Kouji Kuramochi, zet zich in om een medicijn tegen kanker te ontwikkelen. In hun zoektocht naar een middel tegen kanker, wendden ze zich tot een specifieke reeks organische verbindingen die ‘fenazinen’ worden genoemd. Fenazinen zijn een grote groep stikstofhoudende ‘heterocyclische verbindingen’, ofwel verbindingen met een ringstructuur die uit ten minste twee verschillende elementen bestaat. In de natuur worden meer dan 100 fenazine-verbindingen aangetroffen, en meer dan 6.000 fenazines kunnen kunstmatig worden gemaakt. Van een bepaald groepje fenazinen (N-alkylfenazine-1-onen) is bekend dat ze antibacteriële, antischimmel- en giftige (cytotoxische) werkingen hebben. 

Cytotoxine

Een stofje met cytotoxische eigenschappen heeft een giftige werking op bepaalde cellen. De natuurlijke cytotoxines worden in het menselijk lichaam bijvoorbeeld gebruikt door witte bloedcellen en het immuunsysteem, die er bacteriën en lichaamscellen geïnfecteerd met een virus mee doden.

Giftige eigenschap

Bij kankeronderzoek is de giftige werking van het groepje organische verbindingen een interessante eigenschap. Want wanneer we giftige verbindingen kunnen ‘sturen’ om tegen kankercellen te werken, betekent dit dat we er kankercellen mee kunnen uitschakelen.
Volgens professor Kuramochi hebben de fenazinen pyocyanine, lavanducyanine, van lavanducyanine afgeleide WS-9659 A, WS-9659 B en marinocyanine A en B, allemaal cytotoxische activiteiten tegen kankercellen. ‘Deze verbindingen zijn echter moeilijk uit hun natuurlijke bronnen te halen, zoals bacteriën’, licht hij toe in een artikel op de website van de universiteit.

Hogere giftigheid creëren 

De Japanse onderzoekers experimenteerden tijdens hun onderzoek met de giftige eigenschappen van de verbindingen. Ze besloten de verbindingen te koppelen aan andere stoffen (synthetiseren). Ze voerden ‘halogenering’ (het toevoegen van halogenen als chloor en broom) en ‘oxidatieve condensatie’ (het toevoegen van een oxidatiemiddel en een watermolecuul) uit op verschillende verbindingen. Van alle gesynthetiseerde verbindingen ontdekten ze dat 2-chloorpyocyanine een hoge cytotoxiciteit heeft voor longkankercellen. Hun bevindingen en details over de studie zijn gepubliceerd in American Chemical Society Omega.

Klinische proeven

Professor Kuramochi gelooft dat zijn ontdekking een gunstig effect heeft op de levende wereld. ‘We hebben een zeer veelzijdige synthetische methode ontwikkeld die eenvoudig is en kan worden toegepast op de synthese van veel natuurlijke producten’, vertelt hij. ‘Omdat de oxidatieve koppelingsreactie alleen met zuurstof verloopt, is het een milieuvriendelijke synthetische methode.’ De professor en zijn team kijken ernaar uit om de effecten van hun nieuwe methode in dierstudies en klinische proeven te controleren. Bij de ontwikkeling van medicijnen tegen kanker zijn geneesmiddelen die weinig effect hebben op normale cellen en selectief op kankercellen werken ideaal.

Stap in de goede richting

De nieuwe verbindingen zijn meer dan vier keer selectiever giftig voor kankercellen dan voor normale cellen. De tijd zal vertellen of deze ontdekking de eerste stap is naar hét geneesmiddel tegen kanker. Het is in ieder geval een stap in de goede richting.